Herpeswirusy są najczęstszą przyczyną zakażeń wirusowych u ludzi.

Wirus opryszczki pospolitej
(HSV- herpes simplex virus)

Wirus opryszczki pospolitej (HSV)Rozróżnia się dwa typy wirusa HSV: HSV-1 (zakażenia "powyżej przepony") i HSV-2 (zakażenia "poniżej przepony").

Wirus HSV atakuje śródbłonek naczyń krwionośnych skóry, powodując martwicę naskórka oraz stan zapalny, co prowadzi do tworzenia się pęcherzyków. Okres wylęgania wynosi zwykle 5-6 dni.

Wirus aktywnie namnaża się w zmianach pęcherzykowych skóry lub błon śluzowych, z których nie jest eliminowany. Po okresie zakażenia pierwotnego wirus HSV lokalizuje się w zwojach czuciowych- albo w zwoju trójdzielnym (HSV-1), albo w zwoju krzyżowym (HSV-2). Tam pozostaje w stanie utajenia (latencji). Osoby z zakażeniem letalnym pozostają serologicznie dodatnie do końca życia.

HSV-1, zmiany pęcherzykowo-wrzodziejące w jamie ustnej
Zmiany wywołane przez wirus HSV-1 w jamie ustnej

Nawroty występują często lub nie występują wcale, w zależności od osoby.


Bodźcami wyzwalającymi nawroty są m. in.:
» gorączka
» przeziębienia
» światło słoneczne
» miesiączka
» pewne pokarmy
» stres

HSV-1. Nawroty choroby to najczęściej zmiany pęcherzykowe w okolicach ust (zwykle na wargach). Może im towarzyszyć gorączka.
HSV-1. Powtórne pojawienie się zmian pęcherzykowych jest indukowane przez wiele czynników, m.in. stres, promienie słoneczne, przeziębienie, gorączkę, niektóre pokarmy czy miesiączkę.

Obraz kliniczny

Wirus HSV-1 wywołuje zazwyczaj zmiany chorobowe w rejonie ust, wirus HSV-2 powoduje natomiast zmiany chorobowe na narządach płciowych. Z powstałych zmian pęcherzykowych można zazwyczaj wyizolować wirusy.

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej i dziąseł:
» pierwotne: zmiany pęcherzykowo-wrzodziejące są zwykle zlokalizowane w miejscach połączenia błony śluzowej i skóry w rejonie ust; ich wystąpieniu towarzyszy wysoka gorączka i zaburzenia połykania; wyzdrowienie następuje zwykle po 7-10 dniach
» nawrotowe: u niektórych osób wirus okresowo wywołuje nawrotowe zmiany chorobowe, często z towarzyszącą gorączką; nawroty opryszczki u danej osoby wystepują na ogół w tym samym miejscu.

HSV-2, zmiany wywołane przez wirusa na narządach płciowych żeńskichHSV-2, Zmiany wywołane przez wirusa na narządach płciowych męskich
Opryszczka narządów płciowych:
» wyzdrowienie po zakażeniu pierwotnym zazwyczaj jest zupełne, jednak często w tym samym miejscu pojawiają się nawroty zmian pęcherzykowych.

HSV-2 przenosi się zwykle drogą płciową. Zarazić można się zarówno przez kontakt z płynem pęcherzykowym, jak i przez spermę.

Powikłania

» zapalenie mózgu (może być śmiertelne)
» zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
» zapalenie spojówek i rogówki (może doprowadzić do ślepoty rogówkowej)
» wyprysk opryszczkowy Kaposiego
» zanokcica opryszczkowa

Drogi zakażenia

» bezpośredni kontakt z płynem pęcherzykowym
» drogą kontaktów płciowych
» zakażenie okołoporodowe
» zakażenie wrodzone

HSV-2. Zakażenie okołoporodowe może wystąpić, gdy w momencie porodu u matki występują aktywne zmiany pęcherzykowe i dziecko przy przejściu przez kanał rodny ma bezpośredni kontakt z płynem pęcherzykowym.

Leczenie

HSV. Zanokcica opryszczkowa często dotyka lekarzy stomatologów.
» niepowikłane przypadki opryszczki pospolitej twarzy i narządów płciowych goją się samoistnie, a leczenie przeciwwirusowe nie ma raczej wpływu na ich przebieg
» acyklowir jest wskazany we wszystkich ciążkich postaciach zakażenia HSV (np. zakażenie uogólnione, opryszczkowe zapalenie mózgu, zakażenia u osób o upośledzonej odporności), może być on podawany doustnie lub pozajelitowo, a leczenie powinno rozpocząć się w ciągu 72 godzin
» famcyklowir jest stosowany doustnie, wydaje się być lepiej tolerowany przez pacjentów
» widarabina
Zanokcica opryszczkowa wywoływana jest przez wirus opryszczki pospolitej HSV.

Zobacz również: